Cannizaro Tepkimesi

Bu tepkime için asidik hidrojeni olmayan bir aldehit kullanılır. Aldehitin bazla tepkimesi sonucu aldehitin yarısı alkole diğer yarısı ise karboksilli asite dönüşür. Aşağıda bu tepkimeye bir örnek var:

Mitsunobu Tepkimesi

Mitsunobu tepkimesi ilk olarak 1967 yilinda Japon kimyager Mitsunobu tarafindan karboksilik asit esterleri yapmak icin alternatif bir metod olarak bulunmus, daha sonra sekonder alkollerin, bu protokol ile konfigurasyon cevrilmesi(inversion of configuration) ile yer degistirme (substitution, SN2) tepkimesi verdigi farkedilmis ve alkollerin baska fonksiyonel gruplara cevrilmesinde siklikla kullanilan bir yöntem haline gelmistir. Sterik olarak fazla kalabalik olmayan alkollerde oldukca yüksek verimle calisan bir tepkimedir.

Dietilazodikarboksilat (DEAD) ve trifenil fosfin (PPh3) yardimci reaktifler olarak kullanilir. Burada DEAD ve PPh3`ün kullanilma amaci, alkolü iyi bir ayrilan grup haline dönüstürmektir. Azit (azide), ftalimit(phthalimide), sülfonamit (sulfonamide) gibi nükleofillerin kullanilmasi ile aminlerin, tiyoalkoksitlerin, siyanür bilesiklerinin elde edilmesi mümkündür.

 

Favorskii Tepkimesi

Yeniden Düzenlenme (Rearrangement) tepkimesi diye de gecer bazi yerlerde. Isminden de anlasilacagi gibi Rus bir bilim adamidir kendisi ve 1913 yilinda bulmustur. (A. E. Favorskii, J. Ptakt. Chem. [2] 88, 658 (1913).)

 


Karbon halkasi kücültmek icin kullanilan oldukca kullanisli bir tepkime. Özellikle de gergin, siklo bütan ya da, siklopropan iceren halkali moleküllerin sentezi icin oldukca idealdir. Küban sentezinde, önemli bir basamagi olusturur. Brom yerine klor türevlerinin kullanilmasi da mümkündür. Altili karbon halkasi olmasi zorunda degildir. α konumuna halojen bagli halkali ketonlarda calisan bir tepkimedir. Mekanistik olarak da oldukca ilginctir. Önerilen iki adet mekanizmasi vardir.

Diels-Alder Tepkimesi

Organik kimyada tepkime denilince aslinda akla gelen ilk tepkimelerden biridir. Hele bir bilesikte 6'li halka gorursem aklima hemen bu tepkime gelir. Diels-Alder tepkimesi ozellikle sentetik organik kimyada cok kullanilir.

 


Diels-Alder reaksiyonu adini Otto Diels ve Kurt Alder'den almaktadir. Bu iki bilim adami bu onemli reaksiyonu bulduklari icin 1950 yilinda Nobel Odulu kazanmislardir. Fakat basit gibi gorunen bu reaksiyonu aciklamak icin neredeyse 20 yil ugrasmislar. Bu tepkimede reaksiyona giren maddelerden birisi dien (iki tane konjuge cift bagi olan) digeri ise dienofil (dien seven-bir tane cift bagi olan) olarak adlandirilir. Asagida Diels-Alder tepkimesinin mekanizmasi ve bu reaksiyona bir kac ornek verilmistir.